Waarom we overal slimme kinderen zien

VOORTDUREND DUIKEN ZE op in het nieuws: kinderen die de meest fantastische wetenschappelijke ontdekkingen doen. Terwijl er alle reden is om dat te wantrouwen. Maar zeg dat liever niet hardop.

~ o ~ o ~

Kent de slimheid van de jeugd dan écht geen grenzen?

Eerst was er de Canadese jongen van 15 die een nog onbekende Mayastad ontdekte, en drie dagen later was er een 16-jarig Israëlisch meisje dat een nieuw wiskundig bewijs vond. In Finland hackte een jongen van 10 intussen Instagram; en in Israël vond een 12-jarige scholier een bijzonder amulet uit het oude Egypte. Zit er soms iets in de pakjes Wicky, of komt het door de Ritalin misschien?

Er is gelukkig ook nog mogelijkheid nummer drie: dat het met die genialiteit best meevalt. De Mayastad bleek bij nader inzicht gewoon een maisveld. En het wiskundige bewijs uit Israël was allang bekend: zie propositie 9 in boek III van de oude Griek Euclides.

Evenzo was het Finse jongetje dat Instagram hackte gewoon een van de honderden die daarin slaagde, in een door Facebook zelf opgezette ‘vind-een-lek-in-onze-sites’-wedstrijd – en hoe knap ook, iemand moet dan natuurlijk de jongste zijn. Ook het Egyptische amulet was bij nadere beschouwing toch wat minder wonderlijk: de scholier nam deel aan een archeologische publieksbijeenkomst waar men opgegraven materiaal doorvlooide, en het amulet zelf was niet erg uniek.

 

Kleinduimpje

Maar een slim kind dat de experts te slim af is, is een klassieker, een thema dat diep is verankerd in de westerse cultuur, van Kleinduimpje en Hans en Grietje tot Harry Potter aan toe. Geen wonder dus dat de media (en u) er zo makkelijk in trappen. Kind doet iets wonderlijks? Wauw. Maar geen reden om het nieuws te wantrouwen. Slimme kinderen doen dat soort dingen nu eenmaal, fluistert ons gevoel ons in.

In werkelijkheid klopt er van de wonderverhalen doorgaans maar weinig, zo leert een blik in de archieven. Ze zijn meestal overdreven, gebaseerd op een misverstand, of kwalijker, ingestoken door de commercie.

Zoals de 13-jarige jongen die een nieuwe zonnecel had uitgevonden (in werkelijkheid won hij gewoon een scholierenwedstrijd), de scholier die op snuffelstage bij een sterrenwacht een nieuwe planeet ontdekte (in een database waarin aan de lopende band nieuwe planeten opduiken), of de tiener die ‘het best bewaarde geheim van de wereld’ had ontdekt (een pr-stunt van links-economische activisten).

Weer een andere keer hoorden we van een scholier die 72 miljoen dollar op de beurs had verdiend (het verhaal bleek van a tot z verzonnen), ontdekte een 10-jarig jongetje een nieuwe supernova (met hulp van zijn vader, zelf sterrenkundige) en vernamen we dat Bill Gates als 8- of 9-jarige de hele encyclopedie al had gelezen (hij is er wel aan begonnen, maar haakte af).

 

Superbollebozen

En de echte wonderkinderen? O natuurlijk: die bestaan. Ze behalen hun universitaire bul op hun elfde, of worden hoogleraar als ze nog geeneens 19 zijn. Maar zelfs dat is geen garantie voor een wonder: van veruit de meeste superbollebozen hoor je, als ze eenmaal volwassen zijn, weinig bijzonders meer. Superslimme kinderen en belangrijke ontdekkingen vallen nu eenmaal meestal niet samen.

Achter de voortdurend herhaalde vertelling van de scholier die eventjes komt meekijken en prompt een superontdekking doet die de wetenschappers misten, lijkt vooral een oude parabel te schuilen: die van de kleren van de keizer. Wees bescheiden, en voel je niet te verheven, willen dat soort verhalen eigenlijk zeggen. Er is altijd wel ergens een slim klein jongetje of meisje dat het ook best kan.

285915
Alia Sabur, in 2008 benoemd als de jongste hoogleraar ooit, drie dagen voor haar 19de verjaardag. Ze verlengde haar jaarcontract echter niet, verliet de wetenschap en werkt tegenwoordig gewoon als patentadvocaat.
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s