Weten we eindelijk wie Jack the Ripper was?

WAS HET DE barbier met het scheermes, de chirurg met zijn operatieset of toch de kunstenaar met een keukenmes? Nee, het was de Poolse kapper, zo luidt de laatste stand van zaken in het spelletje Cluedo dat nu al 126 jaar gaande is rond Jack the Ripper.

Aaron Kosminski heet die kapper, en in 1888 al was hij één van de hoofdverdachten in de zaak. Maar nu is er DNA-bewijs!, beweerde althans de Britse zondagskrant The Daily Mail. Verkregen uit de sjaal van Catherine Eddowes, een van de slachtoffers van weleer, aldus de krant. En wat blijkt: dat DNA komt ‘100 procent’ overeen met het DNA van verre nazaten van Kosminski.

 

article-2746321-211E7F0300000578-977_634x345Cluedo, 1888: de verdachten bij elkaar.

Cluedo, 1888: de verdachten bij elkaar.

 

Ach. Met het mysterie van Jack the Ripper is het net als met het steegjesdoolhof van Whitechapel: je verdwaalt er makkelijk, het stikt er van de louche types en zo nu en dan krijg je een mes tussen je ribben of jatten ze je geld.

Hier begint het al: hoe zo’n ‘ontdekking’ tot stand komt.

De sjaal in kwestie – een soort lijkwade van Turijn, maar dan Engels – verscheen in 2007 opeens ten tonele op een veilig. Er was destijds al twijfel over de echtheid, maar niettemin werd het kleinood voor duizenden ponden aangeschaft door de hobbyende zakenman Russell Edwards, die in de ban was geraakt van de zaak. Vandaag verschijnt het boek waarin Edwards zijn bevindingen beschrijft.

Zeg nu zelf: was het denkbaar geweest dat hij níét iets heel nieuws had gevonden? Dat het boek had geconstateerd: ach, ik heb eigenlijk niets te melden?

En dan is er Jari Louhelainen, de DNA-expert. Wat zeg ik: een ‘vooraanstaand forensisch geneticus’, schrijft zijn werkgever, de particuliere Liverpool John Moores University. Maar even neuzen in de vakliteratuur leert dat dat wel meevalt: Louhelainen blijkt gewoon een brave, anonieme moleculair-bioloog met welgeteld één publicatie over forensische technieken op zijn naam, over het werken met oude haren. Het baanbrekende werk is wel drie keer geciteerd. En Louhelainen was niet eens de eerste auteur.

Gevraagd naar wat technische details, houdt Louhelainen de boot af. ‘De wetenschappelijke paper is nog in de maak, aangezien het boek voorrang had vanwege de strakke deadline’, mailt Louhelainen desgevraagd. Jammer dus dat hij besloot zijn bevindingen niet op te schrijven in een vaktijdschrift, zodat iedereen het kan controleren, maar te delen met de zondagsroddelkrant The Daily Mail.

Sperma!

Maar vooruit: DNA is DNA. Louhelainen zweert dat hij een klein beetje sperma heeft aangetroffen op de sjaal, waaruit hij met ‘geavanceerde nieuwe technieken’ wat DNA wist te halen (voor de liefhebbers: het ging hier om een beetje mitochondriaal DNA).

Sperma! Daar beginnen al meteen de problemen. Eddowes was een prostituee, een vrouw die het sperma bij wijze van spreken om de oren vloog. Nou ja, behalve het zaad van Jack the Ripper: die sneed zijn slachtoffers weliswaar in reepjes, maar verkrachtte ze niet.

Niettemin kwam het gevonden sperma-DNA ‘voor 100 procent’ overeen met het DNA van een verre nazaat van de Poolse kapper. Jammer alleen dat Louhelainen er niet bij zegt dat het DNA met wel meer mensen ‘voor 100 procent’ matcht. Uit Louhelainens uitleg valt althans op te maken dat hij een bepaalde genetische vingerafdruk heeft gevonden, die overal in Europa en Azië voorkomt. Wie weet hadden de barbier, de chirurg en de kunstenaar het DNA-profiel ook.

Iets zegt me dat we hier toch een beetje bij de neus worden genomen. Omwille van de verkoopcijfers van het boek van Edwards. De verkoopcijfers van de Daily Mail. En, waarom niet, omwille van de fifteen minutes of fame van onderzoeker Louhelainen en zijn universiteit.

Met oude mysterieuze misdrijven is het als met koffiedik: je kunt kijken en kijken, en vroeg of laat zie je er dan opeens iets in verschijnen. Het is niet voor niets dat er bij Amazon al 1315 boeken te koop zijn over Jack the Ripper, soms met bemoedigende titels als ‘The Definitive History’ en ‘Case Closed.’

Geen enkele reden om aan te nemen dat van dat laatste sprake zou zijn, overigens.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s